Normaal gesproken beslissen gemeenten via bestemmingsplannen over de ruimtelijke ordening binnen hun grenzen. Per 1 juli 2008 zijn de nieuwe Wet ruimtelijke ordening en de daar horende Invoeringswet in werking getreden. Eén van de nieuwe regels uit deze wet is de rijkscoördinatieregeling. De rijkscoördinatieregeling is bedoeld om bij grote projecten van nationaal belang de besluitvorming te stroomlijnen en te versnellen. Ook de besluitvorming over energie-infrastructuurprojecten– zoals de aanleg van hoogspanningsverbindingen – kan via deze rijkscoördinatieregeling verlopen. De wetswijziging waarin dit alles geregeld is, is per 1 maart 2009 in werking getreden (Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (PDF)). De rijkscoördinatieregeling is hiermee ook van toepassing op de Zuid-West 380 kV-verbinding. De minister van EL&I is voor dit project aangewezen als projectminister.
In de rijkscoördinatieregeling kunnen de verschillende besluiten (ruimtelijk besluit, vergunningen, ontheffingen) tegelijkertijd en in onderling overleg genomen worden ('parallel geschakeld'). Daarbij wordt van alle besluiten eerst een ontwerp-versie ter inzage gelegd waarop inspraak mogelijk is. Dat maakt de besluitvorming voor de burger overzichtelijker: er is één moment waarop de burger alle ontwerp-besluiten te zien krijgt waarmee de betrokken overheden het project mogelijk willen maken. De inspraak op de verschillende besluiten blijft dus bestaan maar de inspraakmomenten meer worden gebundeld dan bij een gewone procedure. Na de inspraakronde worden de besluiten tegelijkertijd genomen. Als een burger of organisatie het niet eens is met een of meer van de besluiten kan hij in de meeste gevallen direct in beroep bij de Raad van State. Er is dus geen bezwaarfase. Ook de inhoudelijke eisen die gelden voor een zorgvuldige planologische besluitvorming, blijven volledig gelden. Dit houdt onder meer in dat alle ruimtelijke belangen die op het project van toepassing zijn moeten worden afgewogen. Aan geen van deze belangen, ook niet aan het energiebelang, komt op voorhand een bijzonder gewicht toe.
De verantwoordelijkheden blijven bij rijkscoördinatie in beginsel ongewijzigd:
De minister van EL&I kan samen met de minister van I&M zelf een beslissing op een aanvraag nemen als het bevoegde bestuursorgaan niet tijdig beslist of een beslissing neemt die naar het oordeel van deze ministers veranderd moet worden. Ook kunnen de ministers vooraf al bepalen dat zij zelf een aantal besluiten nemen in plaats van het orgaan dat normaal gezien bevoegd is.
Als de rijkscoördinatieregeling wordt toegepast heet het ruimtelijk besluit een rijksinpassingsplan. Het rijksinpassingsplan komt in de plaats van het bestemmingsplan dat normaal gesproken door de gemeenteraad wordt vastgesteld. In het rijksinpassingsplan wordt het exacte tracé van de hoogspanningsverbinding vastgelegd. Net als bij wijziging of vaststelling van een bestemmingsplan is er de mogelijkheid tot inspraak. Een rijksinpassingsplan bestaat uit een aantal onderdelen zoals:
Een rijksinpassingsplan heeft eenzelfde mate van binding en gedetailleerdheid als een ‘normaal’ bestemmingsplan. Het heeft ook hetzelfde ruime afwegingskader waarbij alle ruimtelijk relevante belangen moeten worden afgewogen. Belangrijk wettelijk criterium is dat sprake moet zijn van een goede ruimtelijke ordening. Het rijksinpassingsplan wordt in dit geval vastgesteld door de ministers van EL&I en I&M gezamenlijk.
Provincies, gemeenten en andere overheden moeten vergunningen (en ontheffingen) van verschillende aard verlenen voor de aanleg en de exploitatie van de hoogspanningsverbinding. De minister van EL&I coördineert en zorgt voor de afstemming van alle besluiten die voor het project nodig zijn. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om bouwvergunningen en milieuvergunningen. De betrokken overheden, zoals de provincie of de gemeente, zijn zélf verantwoordelijk voor het nemen van de besluiten. De minister van EL&I heeft de regie en zorgt dat alle besluiten goed op elkaar afgestemd zijn en op tijd worden genomen. De minister van EL&I brengt samen met TenneT en de betrokken overheden in kaart welke vergunningen, ontheffingen e.d. er voor het project nodig zijn. TenneT vraagt vervolgens alle vergunningen, ontheffingen etcetera aan bij de bevoegde overheden. De minister stelt vervolgens vast binnen welke termijn de verschillende overheden een ontwerp-besluit gereed moeten hebben. De minister zorgt er vervolgens voor dat alle ontwerp-besluiten tegelijk ter inzage gaan. Deze komen gebundeld bij alle betrokken overheden ter inzage te liggen. Na de ter inzage termijn wordt of de ontwerpbesluiten naar aanleiding van de inspraak veranderd moeten worden. Vervolgens worden de definitieve besluiten genomen. Ook deze worden weer tegelijk bekend gemaakt en ter inzage gelegd. Tegen deze besluiten kan beroep worden aangetekend worden (meestal direct bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State). Voor de mogelijkheid van beroep worden de besluiten als een besluit aangemerkt.
_groot.jpg "foto")
